الملا فتح الله الكاشاني

387

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

مكتوبست * ( فِي كِتابٍ مُبِينٍ ) * در كتابى روشن يعنى لوح محفوظ و يا مراد كتاب حفظه است كه ملائكه سفره آن را نوشته‌اند و حفظ آن كرده‌اند مخلص معنى آيه آنست كه هيچ فعلى و قولى بر حق سبحانه پوشيده نيست و مكافات خواهد داد هر يك را بر وفق اقوال و افعال پس در ضمن اين كلام وعده است مؤمنان را بكمال مثوبة و وعيد است مشركان را بغايت عقوبت و از صادق عليه السّلام مرويست كه رسول صلَّى اللَّه عليه و آله هر گاه اين آيه تلاوت فرمودى بسيار بگريستى و بعد از ذكر مجازات اهل ايمان و بيان مكافات مشركان ميفرمايد كه * ( أَلا ) * بدانيد بدرستى كه * ( إِنَّ أَوْلِياءَ اللَّه ) * دوستان خداى را كه منقاد جميع اوامر اويند و مجتنب از نواهى او * ( لا خَوْفٌ ) * هيچ ترسى نيست * ( عَلَيْهِمْ ) * بر ايشان از رسيدن مكاره و شدايد * ( وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ ) * و نيستند ايشان كه اندوه ناك شوند از فوت مطالب و مقاصد در عين المعانى آورده كه اولياء اللَّه جماعتى باشند كه لقاى ايشان موجب ياد كردن خداى باشد و در بحر الحقايق ذكر كرده كه مراد از * ( أَوْلِياءَ اللَّه ) * آنانند كه اعداء نفوس خود باشند و در كشف الاسرار صفت اولياء بر اين وجه مىكنند كه عنوان شريعتاند و برهان حقيقت ظاهر ايشان به احكام شرع آراسته و باطن ايشان بانوار فقر افروخته و گفته‌اند كه * ( أَوْلِياءَ اللَّه ) * جمعى باشند كه با يكديگر دوستى براى خدا كنند و مؤيد اين قول همين كلام بس كه ( وجبت محبتى للمتحابين فى ) و اين قوم را خوف نيست در مواقف عظام و اندوه گين نشوند و از اهوال يوم القيام ابو سعيد خدرى از رسول صلَّى اللَّه عليه و آله پرسيد كه من اولياء اللَّه فرمود اولياء اللَّه آنانند كه چون مردمان ايشان را ببينند خداى را ياد كنند و بر سمت و طريقه ايشان روند و ديدار ايشان عين لطف الهى باشد و حديث مشهور النظر على وجه على عبادة نيز مصدق اينست و در خبر است كه حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله فرمود كه خداى را بندگان باشند كه ايشان نه شهيدان باشند و نه پيغمبران و مع ذلك انبياء و شهدا را روز قيامت بر ايشان غبطه بود در رفعت و علو درجه از خداى گفتند يا رسول اللَّه ايشان كيستند و عمل ايشان چيست تا ما نيز ايشان را دوست داريم فرمود قومى باشند كه با يكديگر دوستى كنند براى خدا بىآنكه ميان ايشان علاقه دوستى و رحمى بود و بى آنكه مال به يكديگر عطا كنند و اللَّه كه رويهاى ايشان بنور تابنده بود و ايشان بر منبرهاى نور باشند و در وقتى كه مردمان بترسند ايشان نترسند و چون مردمان اندوه گين باشند ايشان اندوهگين نشوند پس اين آيه تلاوت فرمود كه * ( أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ اللَّه لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ ) * از امير المؤمنين عليه السّلام صفت اولياء پرسيدند فرمود كه كسانىاند كه از فرط بيخوابى در شبها چشمهاى ايشان آب ريزد و از مشاهده كثرت عبره روى ايشان زرد گشته باشد و به جهت كثرت